หอยแครงที่เรานิยมกินกันนั้นเป็นหอย 2 ฝา มีฝาบนกับฝาล่างเหมือนกัน เปลือกจะแข็งและหนา ภายในเปลือกเป็นลำตัวหอยซึ่งมีสีน้ำตาลแดง มีกล้ามเนื้อยึดเปลือกแน่น ส่วนหัวมองเห็นไม่ชัด มีเหงือกขนาดใหญ่สำหรับหายใจ สามารถแบ่งออกเป็น 5 สายพันธุ์ ได้แก่

1. หอยแครงเลือด หอยแครงบ่อ หรือหอยแครงไทย : เป็นหอยยอดนิยม ตัวหอยจะมีเลือดสีแดงเวลาลวก
2. หอยแครงมุม หอยแครงมุมมาเลย์ หอยแครงมุมพม่า หรือหอยแครงมุมระนอง : มีลักษณะคล้ายกับหอยแครงเลือด แต่เปลือกยาวรีกว่า เปลือกมีรูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า รสชาติเหมือนหอยแครงเลือด แต่จะมีเลือดน้อย ไม่ฉ่ำ นิยมเอาไปย่างมากกว่าลวก
3. หอยแครงขลุ่ย หอยแครงปากมุ้ม : ลักษณะคล้ายหอยแครงเลือด แต่มีลักษณะยาวรีกว่า รสชาติจืด เหนียว มีความคาว เปลือกไม่ขรุขระ ไม่มีร่องหยัก ไม่ค่อยมีเลือด
4. หอยแครงเบี้ยว : รูปร่างฝายาวรี ลักษณะคล้ายหอยคราง แต่ไม่มีขน
5. หอยคราง หรือหอยแครงขน : เป็นหอยแครงที่มีขนาดใหญ่ที่สุด ฝาสองข้างมีขนาดไม่เท่ากัน ผิวนอกของเปลือกมีขน ขนาดเปลือกยาวประมาณ 2 นิ้ว เนื้อเหนียวและมีกลิ่นโคลน หากทำความสะอาดและย่างจะมีรสชาติอร่อย

           การเลือกหอยแครงสดนั้น ให้ลองเอามือแตะไปที่ตัวหอยที่อ้าออกมา ถ้าฝาหุบลงหรือมองเห็นเนื้อหอยเคลื่อนไหวได้ก็ยังถือว่าสดอยู่ แต่ถ้าฝาหอยปิดสนิทแน่น ไม่ยอมเปิด ไม่ขยับ อาจจะเป็นหอยที่ไม่สดหรือเริ่มเน่าแล้ว เนื้อหอยต้องสีแดงสด ไม่ซีด ถ้านำไปแช่น้ำต้องจม

           ในขั้นตอนการล้างหอยแครงด้วยน้ำสะอาด ให้ใช้สากหรือไม้ลงไปคนหรือกวนในน้ำจะช่วยให้สิ่งสกปรกหลุดออกมาจากเปลือกหอยได้ส่วนหนึ่ง

           การล้างหอยแครงด้วยน้ำโซดา แช่ทิ้งไว้ประมาณ 30 นาที จะช่วยให้หอยแครงคายเศษดินออกมาและช่วยลดกลิ่นคาวได้ด้วย

           หลังจากที่เรานำหอยแครงไปล้างทำความสะอาดจนน้ำใสแล้ว ให้ลองบีบมะนาวหรือเทน้ำส้มสายชูลงไป ตามด้วยเกลือเล็กน้อย ใช้สากหรือไม้คน แล้วแช่ไว้ประมาณ 30 นาที จะช่วยลดกลิ่นคาวและทำให้หอยคายเศษสิ่งสกปรกออกมา

           เมื่อล้างทำความสะอาดหอยแครงด้านนอกจนน้ำใสสะอาดแล้ว ให้ใส่น้ำผสมเกลือลงไป แช่ทิ้งไว้ประมาณ 1 ชั่วโมง จะช่วยทำให้หอยคายโคลนออกมา หลังจากนั้นนำไปล้างให้สะอาดอีกครั้ง

           ล้างทำความสะอาดหอยแครงในน้ำเปล่ารอบแรกให้สะอาด จากนั้นแช่หอยแครงในน้ำเกลือแล้วใส่พริกขี้หนูบุบลงไปประมาณ 1-2 เม็ด แช่ทิ้งไว้ประมาณ 30 นาที เปลือกหอยจะค่อย ๆ อ้าออกและคายโคลนออกมา แล้วนำไปล้างให้สะอาดอีกครั้ง

         หลังจากล้างทำความสะอาดเรียบร้อยแล้ว ให้ใช้แปรงสีฟันหรือแปรงขัดร่องเปลือกหอยไปในทิศทางเดียวกันแล้วนำไปล้างให้สะอาดอีกครั้ง จะทำให้เปลือกหอยขาว น่ากิน

           ต้มน้ำให้เดือด ใส่น้ำส้มสายชูลงไป คนให้เข้ากัน ใส่หอยลงไปลวกประมาณ 20-30 วินาที ตักหอยแช่ในน้ำเย็นจัดประมาณ 2-3 นาที จะช่วยให้เนื้อนุ่มเด้ง

          เห็นหอยแครงลวกก็เปรี้ยวปาก ยิ่งได้จิ้มกินกับน้ำจิ้มซีฟู้ดด้วยแล้วละก็ บอกเลยว่าโลเดียวไม่น่าพอแน่นอน